Bu yazıda en çok kullanılan dijital kurgu programlarını, temel özelliklerini ve gerekli sistem özelliklerini inceleyeceğiz.

a) Premiere Pro

Adobe’un, 7.0 versiyonuna kadar standart kullanıcı ihtiyaçlarına karşılık veren özellikleriyle geliÅŸtirdiÄŸi Premiere, yaklaşık bir yıldır profesyonel kullanıma da hitap eden Premiere Pro ile piyasada…

Premiere Pro’nun en çok gözdolduran özelliği, tartışma götürmeyecek şekilde high definiton desteği. Ayrıca EDL’ lerle (edit decision list) çalışıyorsanız hanenize gün doğdu. Premiere, sağladığı EDL import/export desteğiyle Avid’in tahtını sallıyor.

Programın arayüzü, video montaj yazılımlarına, özellikle de Final Cut’a alışkın olanlar için fazlaca can sıkmadan kullanılabiliyor. Premiere’in single ya da multiple track üzerinde çalışma opsiyonu bu versiyonda da var. Capture ettiğiniz görüntülerin saklanmasını kolaylaştıran ayrıntılı depolama (bin) sistemi de uzun ve detaylı projeler üzerinde çalışmayı “cehennem azabı” olmaktan çıkarıyor.

Yeni versiyonda, color corection dahisi olmadan renkleri düzeltmenize yarayacak “Auto color adjustment,” kardeÅŸ program After Effects plug-inleriyle uyumluluk ve montaj sürecini kısaltacak effect presetleri oldukça “kullanılabilir,” özellikle de çekim aÅŸamasındaki isteklerinizi çok da gerçekleÅŸtiremediyseniz… Eee, dijital dünyanın nimetleri ne güne duruyor… Epi topu (tamam, o kadar da küçük bir ebat deÄŸil ama) 1 GB RAM’le harikalar yaratmanız mümkün. Hatta, minimum sistem gereksinimiyle monitörün dörtte bir çözünürlüğünde real-time preview alabiliyorsunuz. Adobe Premiere Pro’nun en büyük eksiÄŸi ise diÄŸer programlara göre epey “fakir” kalan DVD Authoring araçları. “Evet, ben filmimi DVD’ye yazacağım” dediÄŸinizde mırın kırın etmiyor ama afilli menü seçenekleri hazırlama lütfunu da sunamıyor.

Minimum Sistem Gereksinimleri

Intel® Pentium® III 800MHz işlemci (Pentium 4 3.0MHz tavsiye ediliyor)
Microsoft® Windows XP (Service Pack 2)
256MB RAM (1GB ve fazlasıyla jet hızında çalışmak mümkün)
Kurulum için 800MB boş yer.
Microsoft DirectX uyumlu ses kartı
CD-ROM sürücüsü, CD yazımı isteniyorsa CD-R/RW

b) Avid Xpress DV

Montaj müessesinin yakınından geçmeyenlerin bile, adını mutlak bir kez duymuÅŸ olduÄŸu bir program/sistem Avid. Avid Xpress DV ise bu donanımın, yazılım haline indirgenmiÅŸ ve dijital video üzerinde çalışan akrabası. Bu yüzdendir ki Avid Xpress’in, hem profesyonel hem de amatörlerin “yangında ilk kurtarılacak” editing-compositing programı olduÄŸuna şüphemiz yok. Sistem, doÄŸruluÄŸu ne derecedir bilinmez bir söylentiye göre Hollywood’daki en ünlü on montajcının, “bir montaj masasında neler olmasını isterdiniz?…” sorusuna verdikleri cevaplarla oluÅŸturulmuÅŸ. Arayüzüne ya da iÅŸleyiÅŸ biçimine hakim olmayanların bile birkaç günlük “cin” çalışmadan sonra “kasap kurgusu” yapabilecek kıvama getirebilecek tutorial, programın parlayan yıldızı… En temel iÅŸlemden (mesela yeni proje yaratma) en bel büken (diyelim ki compositing) uygulamalara kadar Avid’le yapabileceÄŸiniz her ÅŸeyi “yeni baÅŸlayanlar için avid” anlatımıyla bu sesli belgeselden öğrenebilirsiniz. O zaman bu kadar yazıyı neden yazdık? Åžu yüzden, Avid Xpress DV’nin real time “resim içinde resim” (pip) efektleri ve iÅŸinin ehli color corection aparatlarının ne kadar iÅŸlevsel olduÄŸunu ve Natural Match Color’ın ne kadar denenesi bir ÅŸey olduÄŸunu içimizde tutmayı beceremeyeceÄŸimiz ve kadı kızının tek kusurunun Avid için optimize edilmiÅŸ bir bilgisayarınız olmadan programın “sihirli deÄŸnek”liÄŸini az da olsa yitirdiÄŸini size de yetiÅŸtirebilmek için…

Minimum Sistem Gereksinimleri

Service Pack 1 ya da 2 yüklü Windows XP Pro
933 MHz Pentium III ya da herhangi bir Pentium 4
1 GB RAM (1.5 GB olması yararınıza)
Kaliteli bir ekran kartı. Avid’in tavsiyesi: NVIDIA Quadro®4 980 XGL
(Windows) ya da NVIDIA QuadroFX 1100
IEEE-1394 (FireWire) portu ya da kaliteli bir DV In/Out kartı.
20 GB veya daha büyük hard disk alanı
CD ya da DVD-ROM sürücüsü

c) Final Cut Pro

Final Cut 4 versiyonundan sonra piyasaya sürülen Final Cut Pro, Mac üstünde kurgu yapmak isteyenlerin gözbebeği haline geldi. Avid ya da Premiere kullnıcılarına şimdiye dek kısayol özrü sebebiyle pek hitap etmeyen program artık herkesi avucunun içine almayı öğrenmiş ve sınır tanımadan kişiselleştirilebiliyor. Vegas, Avid ya da Premiere’den alışkın olduğunuz kısayol tuşlarını Final Cut Pro’ya atadınız mı, sizden hızlısı olmaz desek yeridir.

Bir kullanıcıya göre “Final Cut 4 ve öncesi versiyonlarındaki across zaman kodu kesmelerini yakalama eksikliği Pro sürümünde yetenekli biçimde çözülmüş. Eğer program, capture sırasında time code kesmesine rastlarsa, standart olarak yeni bir klip yaratıyor. Sadece bu düzeltme bile video montaj sevdalılarını hoşnut bırakacak.”

Minimum Sistem Gereksinimleri

Power PC G4 ya da G5 / Pentium 4 2.0 MHz ve/veya daha hızlı bir işlemciye sahip PC
QuickTime 6.5 ya da sonraki sürümleri
384MB RAM
Ses kurgusu için, 500MHz ya da daha hızlı tek işlemci veya 450MHz ve/veya daha hızlı dual işlemci ve 512MB RAM
Uygulama ve kurulum için minimum 1GB boş alan
Kurulum için DVD sürücüsü

d) Vegas 5

Yakın bir zaman öncesine kadar Sonic Foundry firmasının kanatları altında olan Vegas Video, yaklaşık bir yıl önce Sony tarafından satın alındı. Ä°yi koku alan burunlarıyla ünlü Sony’nin bu atılımından sonra Vegas, kullanım ve pazar payını da epey yükseltmiÅŸ oldu haliyle…

Programın yerlere göklere sığmayacak artısı, sistem gereksinimlerinden de görülebileceği üzere ram ve işlemci canavarı olmadan, tereyağı kayganlığında işlemler yapabilmesi, hem de real time.

Vegas’la çalışanların yüzündeki gülümsemenin sebebi, timeline’da iÅŸlem yapmanın kolaylığı. Transparency ayarlarından compositing uygulmalarına kadar her ÅŸeyin çözümü timeline üzerinde… Sayısız ses ve görüntü kanalı açmanıza (tabii ki bilgisayarınızın izin verdiÄŸi ölçüde) olanak var. GeçiÅŸ efektleri için ayrı bir kanal kullanmanıza gerek olmadan iki video parçasını üstüste koyup geçiÅŸ efektini seçip, real time önizleme yaparak hem zamandan hem de moralden tasarruf edebiliyorsunuz. GeçiÅŸ efektleri de tamamen kiÅŸiselleÅŸtirilebilir ama programla birlikte gelen 3D blinds, clock wipe, dissolve, flash, push, slide, split, sweep ve zoom gibi çok kullanılan efektler ve bunların versiyonlarından oluÅŸan presetler de cansimidi rolünde. Özellikle compositing ve color correction üzerine çalışılacak “nispeten” profesyonel kullanıcılar için de son sürümde kolaylıklar saÄŸlanmış. Görüntüyü bütüyüp küçültmek de hem çok kolay hem de minimum kalite kaybıyla kotarılabiliyor. Timeline’a attığınız görüntü üzerine üst okla tıkladığınız her seferde görüntüyü büyütebiliyorsunuz, küçültmek için de alt oku kullanmak kafi.

Timeline üzerindeki görüntünün sonuna gelip, sağ üst köşede çıkanlara bakalım: Event Pan/Crop sayesinde seçili kanaldaki karenizi istediğiniz gibi küçültüp büyütebilirsiniz, split screen ya da picture in picture durumlarında kanınız çekilmeden real time önizleme özelliği sayesinde de bunu an be an görebiliyorsunuz. Keyframe kullanarak çalışmak da bu sayede çocuk oyuncağı haline geliyor. Event Pan/Crop’un bizce en işlevsel olduğu nokta da aspect ratio ayarları. Buradaki default 4:3 ve 16:9 gibi seçenekleri kullanarak sinema ya da televizyon formatında videolar hazırlayabiliyorsunuz. Event Pan/Crop’un altındaki kutucuk ise video efektlerine açılan bir kapı, işin eğlencesinde olanlar için ise adeta bir lunapark. Noise, brightness and contrast, chroma blur, color balance, chroma keyer, color correction, invert, levels, mirror, pixelate gibi onlarca efektin arasından videonun gereksinimlerine ya da paşa gönlünüze göre istediğiniz efekti videoya dahil edip render’a hazır hale getirebiliyorsunuz. Render, dosyanın girişinde gördüğünüz üzere görüntü üzerinde yaptığınız ve önizlemede görüp onay verdiğiniz her uygulamanın görüntü üzerine kalıcı olarak yazılması demek. Kare kare yapıldığı için biraz zahmetli olan bu işlemin hızı, tamamen makinanızın hızına ve video üzerinde yaptığınız değişiklik ve efekt mikarına bağlı. Örneğin color balance, color correction, grain efektleri verilmiş beş dakikalık bir videonun render süreci, P4 2.0, 512 MB DDRAM’li bir makinada ortalama bir saat sürüyor. Final videonun hangi görüntü formatında (avi, mov,wmw) olacağı tercihini de bu aşamada yapıyorsunuz.

Minimum Sistem Gereksinimleri

Microsoft Windows 2000, XP Home ya da XP Professional
500 MHz iÅŸlemci
Program kurulumu için 60 MB hard-disk alanı
128 MB RAM
i.LINK konektörü/IEEE-1394DV card (capture ve print-to-tape opsiyonları için)
Windows uyumlu ses kartı
CD-ROM sürücüsü

e) Windows Movie Maker

XP işletim sistemi ile standart olarak gelen yazılım, bahsettiğimiz diğer montaj programlarına göre biraz daha basit amaçlar için tasarlanmış. Yani çektiğiniz videolara görkemli efektler vermek ya da renk özelliklerini manipüle etmek isteyenler için çok da verimli değil. Tabii bu özellik amatör kullanıcılar için avantaja dönüşüyor. Standart XP arayüzüne alışkın olanlar için, sihirbaz özelliği eşliğinde çektiğiniz görüntüleri capture edebilir, kesip biçebilir, ses ekleyebilir hatta bazı geçiş efektleri (transition) ekleyebilirsiniz. Windows Movie Maker, bu kadar basit kurallarla işleyen bir programa göre çok dikkat çekici bir özelliğe sahip. “Sahne ayırt etme özelliği” sayesinde aktardığınız video, sahne değişimlerinde kendiliğinden bölümlere ayrılıyor. Bir de “Auto Movie” fonksiyonumuz var ki sayesinde timeline’a bıraktığımız video kliplerden otomatik olarak bir video bütünü oluşturuluyor.

f) Ulead Video Studio

Önceden uyarmadı demeyin, Ulead Video Studio 7’yi kullanırken sabit diskinizin DMA özelliÄŸinin aktif durumda olması elzem. Neden derseniz, aksi takdirde capture esnasında ortaya çıkan kare kayıplarının ardı arkası kesilmeyecek ve dermanı olmaz render sorunları yaÅŸayacaksınız. Peki bu nasıl yapılacak… Hay hay! Hemen anlatalım. Önce Bilgisayarım/My Computer ikonuna saÄŸ kliklemeniz gerek. Oradan Hardware/Donanım’ı seçip oradan da Device Manager’a girmeniz gerek. Burada karşınıza bilgisayarınıza dahil bütün donanım elemanlarının görüntülendiÄŸi aÄŸacımsı bir yapı çıkacak. Bu aÄŸacın dalları arasında IDE/ATA/ATAPI yazan yeri açıp, primary ya da secondary IDE kanalını seçiyorsunuz. Merak etmeyin, az kaldı. SeçtiÄŸiniz kanalın üzerine saÄŸ tıklayıp özellikler/properties’e girin. GeliÅŸmiÅŸ seçenekler/Advanced Settings sekmesini seçtikten sonra “DMA If Available” seçeneÄŸini aktive etmenizin ardından oldu da bitti maÅŸallah diyebilirsiniz.

Bu ufak ayarlamaları yaptıktan sonra program, Pentium 4 işlemcili ve Windows XP yüklü bilgisayarlarda oldukça efektif çalışıyor. Kilitlendiğini de şimdiye dek görmedik. Sistemdeki DirectX 9 desteği yazılıma hız ve güç katıyor. Ayrıca tanıtımında söylendiği üzere yazılım daha eski sistemlere sahip kullanıcıların önündeki 4 GB limitini de aşabiliyor ve bu şekilde video düzenleme işlemlerinde karşılaşılan belki de en büyük sorunu da ortadan kaldırmış oluyor.

g) Roxio Video Movie Creator

Yazılımın Easy Capture özelliği, inanılmaz derecede Windows Movie Maker’ı anımsatıyor. Capture ettiğinizi görüntüleri sahne değişimlerine göre bölmek Roxio’nun avantajlarından olsa da bunun da alnının akıyla yaptığını söylemek çok güç. Kimi sahne değişimleri algılanamıyor (ve bu kurgucunun becerisine yorulmuyor) kimi zaman da düşen karelerden geçilmiyor. Ki sadece bu iki etmen bile azıcık profesyonel iş yapmayı imkansız kılmak için yetip de artıyor bile.

Kısaca “Dokuz adımda film yapıyorum” iÅŸlevine hizmet eden Story Builder da, pek fonksiyonel deÄŸil. Kesme, geçiÅŸ ve diÄŸer görüntü düzelneleme tool’ları iyi hesaplanmamış ve dolayısıyla da iyi iÅŸleyemiyor. Programın, konu hakkında fikir ve tecrübesi sıfırın altında olanlar için bile geliÅŸtirici niteliÄŸi ne yazık ki yok. Ä°ÅŸin eÄŸlenceli kısmına yani “netten bir ton video indirdim hadi onları kesip biçerek kendi videomu oluÅŸturayım” safhasındaki kullanıcılar içinse müjdemiz var. Roxio Movie Creator’un içindeki VideoWave yardımıyla hazır library’yi ya da kendi arÅŸivinizdeki video parçalarını kullanıp ilginç klipler hazırlayabiliyorsunuz. Hem de bir solukta… EskitilmiÅŸ film teması ya da insan yüzlerini öne iterek ilginç görüntü ve oranlamalar yaratan bir diÄŸer uygulama da mevcut… Sorunlu timeline ve render opsiyonları Roxio’yu ne yazık ki “çerez” kıvamına getiriyor.