Bu bölümümüzde sizlere, temel olarak özel efekt yapımı sırasındaki aşamalardan bahsedip, dönem dönem bunların yapısı ve işleyişleri ile ilgili bilgiler sunacağız. Bu sayımızda sizlere, özel efektin dijital bölümünde yer alan birleştirme (compositing) konusunda bazı temel bilgileri aktarmaya çalışacağım. Kullanacağımız terimler, genel özellikler içerdiği için, birçok yazılımda bulunmaktadır, Komutlarda farklılıklar olabilir, fakat içerik paralellik göstermektedir. Dijital bir efekt hazırlanırken, en çok kullanılan tekniklerden biri de compositing’dir. Burada amaç farklı kaynaklardan meydana gelen materyallarin(Layer), mantıksal bir ortamda konuya ve isteğe uygun bir biçimde birleştirilmesidir. Bu işleme, eski bir tabirle fotomontaj da denebilir, fakat burada söz konusu olan fotoğraftan çok movie (hareketli resim) ve sanal görüntülerdir.

Kaynak

Bitmap: Birçok farklı kaynaktan oluşabilir. Bunların başında resim formatları (tga, tiff, jpg, rla, png, bmp, gif vb.), farklı programlar ile hazırlanmış, taranmış, çekilmiş her türlü resim kullanılabilir.

Vektörel Grafikler: Bunlar genelde vektörel tabanlı programlar ile hazırlanmış, belirli bir nokta sayısından oluşmayan, yani istediğiniz kadar büyütebileceğiniz dosyalardır. (eps, ai bunların başlıcalarıdır.)

Movie: Bunlar hareketli görüntülerdir. Kamera ile çekilmiş görüntüler, herhangi bir 3D animasyon programı ile hazırlanmış görüntüler, bir plugin veya özel bir program ile hazırlanmış hareketli görüntüler olabilir. Bunlar belirli video formatında olabileceği gibi (mov, avi, mpg vb.) sırayla dizilmiş numaralı karelerden de oluşabilir (sequence). Ya da bazı sistemlerin kullandığı özel bir Codec’te de olabilir.

Text: Programların içinde bulunan text araçları sayesinde, konunuza uygun Text’ler hazırlayabilirsiniz. Programın yeteneğine göre texte farklı özellikler tanımlayabilirsiniz.

Background: Compositing yazılımlarının hemen hemen hepsinde bulunur. Programın yeteneğine göre değişik etkiler verilebilir (degrade vb.)

Efektler

Efektler plugins olarak da eklenebilir. Bu yüzden çok fazla efekt mevcuttur. Efektlerin temel olanları ise şunlardır;
Adjust: Bu efektler görüntü üzerindeki parametrelerin değiştirilmesinde kullanılır. Işık, renk ayarları, renk balansı, color curves gibi resmin ışık ve renk parametrelerinin değiştirilmesinde kullanılır.

Stylize: Bu efektler ise görüntünün pixelleri üzerinde bir takım değişiklikler yaparak resmin niteliğini değiştirir. Emboss, pastel, grain, mosaic, solarize vb.

Dve: Görüntüyü bir levha şeklinde 3 boyutlu olarak hareketlendirir. Büyütme, küçültme x,y,z ekranında çevirme ve ekranın belirli bir noktasına taşıma işlemi yapar.

Distort: Bu efektler ise görüntünün deforme edilmesi için kullanılır. Displace, wave, twist vs.

Time: Zamanı hızlandırmak, yavaşlatmak, ters okumak, dondurmak ve hertürlü işlem için kullanılır.

Translation: Geçiş efektleri olarak da adlandırılır. İki veya daha çok görüntü arasında geçiş yapmak için kullanılır.

Maskeler

En önemli fonksiyonlardan biridir. Temel işlevi belirli bir bölge üzerinde işlem yapmaktır. Görüntüye olabileceği gibi bir efekte de uygulanabilir. Başlıca kullanım alanları; görüntüde istenmeyen bölgelerin atılması, hareketi dekupe çıkartma, kısmi efekt uygulanması, soft geçişler vs. Maske ile bir bölümü tanımlamak için değişik metodlar kullanılabilir.

Polygon: Vektör bir çizgi (path) kullanarak istenilen bölge seçilir.

Daire: Daire formunda seçmek için kullanılır. Daire elipse de dönüştürülebilir.

Dikdörtgen: Dikdörtgen seçmek için kullanılır. Oranları değiştirilebilir.

Serbest El: Tanımlayacağımız bölge, mouse yardımı ile serbest olarak seçilir.

Compositing Araçları

Merge: Compositing’in temel unsurudur. İki görüntüyü birleştirmek için kullanılır. Bazı programlarda bu tool ayrıca bulunmamaktadır. Çalışma alanına yerleştirilen görüntüler (layerlar) otomatik olarak merge işleminden geçer. İki görüntünün birleşmesi sırasında bir alt ve bir üst layer bulunmaktadır (background-foreground). Bunların birleştirilmesi sırasında büyüklük açı ve pozisyonu gibi temel unsurları ayarlanabilir. Ayrıca iki görüntünün birleşme şeklinin nasıl olacağı da ayarlanabilir. (Normal, screen, lighting darken, color vb.) Birleşme şekli üstteki layerdan alttakine doğru ayarlanır. Örneğin; normal bir görüntü üzerine bir ışık bindirmesi yapabiliriz. Işık layerimizin lighting modunda olması gerekir.

Key
Kısaca bir resimdeki herhangi bir rengi transparan hale getirip başka bir resim ile değiştirilmesidir. Sinema filmlerinden, TV kanallarına kadar birçok yerde kullanılır. Gerçek görüntünün üzerinde sanal mekanlar hazırlanmasında oldukça sık kullanılır. Kullanımı sırasında referans bir renk seçilmesi gerekmektedir. Genelde mavi ve yeşil kullanılır. Rengin çok büyük bir önemi yoktur, önemli olan fondaki rengin objeler uzerinde bulunmamasıdır. Key işleminden sonra renk düzenlemeleri ile görüntülerin birbirine uyumu daha da iyileştirilebilir.

Matematiksel Fonksiyonlar
Tracking: Bu araç hareketli resimlerdeki belirli bir bölgenin, bilgisayar tarafından tanıması ve takip etmesi işlevini yapar. Bu özellik değişik amaçlar için kullanılabilir. Örneğin; görüntüde hareket eden bir levhanın (plaka, reklam panosu vb.) içindeki resim değiştirilebilir. Sizin değiştirmek için kullanacağınız resmi levhaya kilitler, böylece resminiz levha ile birlikte otomatik olarak hareket eder. Tracking işleminde bilgisayarın işlemi düzgün yapabilmesi için, belirgin bir takip dokusu gerekmektedir. Bunun için bazen track noktaları kullanmak gerekir. Eğer kullanamıyorsak, o zaman resmin belirgin bir bölümü (keskin köşe ve objeler olabilir) takip dokusu için kullanılabilir.

Stablizer: Bu araç kamera çekimi sırasında sallanan ve açısı bozulan kamera hareketlerini düzenler. Filmdeki bir bölgeyi kilitler ve o bölgeyi bir noktada tutmaya çalışır. Bu işlemi resmin açısı içinde yapar. Böylelikle çekim sırasında, istenmeyen sallantıları ortadan kaldırmayı sağlamış olur.

Expression: Temel olarak programlama mantığına benzer. Matematiksel işlemler tanımlanabilir. Compositing işlemi sırasında bazı mantıksal bağlar kurmanızı da sağlar.

Örneğin ekrandaki bir layer’ı ekranda rastgele hareket ettirmek istiyorsunuz. Bunu manuel olarak yapabilirsiniz, fakat daha gerçekçi ve güzel görünmesini istiyorsanız, expression kullanarak bu işlemi formüle edip görüntünüzü ekranın içinde, süre sınırı olmaksızın rastgele hareketini sağlayabilirsiniz. Ya da ekranın bir layerin pozisyon bilgisini renk bilgisine bağlayabilir, hareketi sırasında renginin otomatik olarak değişimini görebilirsiniz.

Sizlere compositing konusunda bazı temel bilgiler vermeye çalıştım. Tabii ki compositing çok daha fazla ayrıntı ve teknik bilgi içermektedir. Programın komutları ve araçları bilmek bazen yeterli olmayabilir.

Önemli olan, bu araçları nerede nasıl kullanılacağını hissetmektir. Bazen çok basit bir araçla mükemmel etkiler alınabilir. Bu yüzden, pratik oldukça önem kazanmaktadır. Sizlere bir sonraki sayıda compositing’in çalışma aşamaları, örnek bir compositing çalışması ile ilgili bilgiler vermeye çalışacağım. Sağlıcakla kalın.