Gözlerimizin görmesi için nasıl ışığa ihtiyaç varsa,gözlerimizin kötü birer kopyası olan kameralar içinde ışığa ihtiyaç vardır.Bizler bu ışığı bazen güneş veya güneş ışığını yönlendirerek yada suni aydınlatma vasıtaları ile sağlarız.Bu aydınlatmanın da kendine has metodları vardır.Öncelikle nesnenin görüntülenmesi(teknik) sonrada estetik kaygılar ön plana çıkar.Yani öncelikli hedefimiz nesneyi görünür hale getirmektir.Bunu yaparken de estetiği gözönünde bulundurmak zorundayız.Tecrübe en iyi öğretmendir.Elektronik kameralar renkleri elektriksel işarete çevirmezler.Renkler arasındaki ışık farkını elektriksel işarete çevirirler.Bu kavramı özellikle vurgulamak gerek.Aydınlatma denilince,özellikle habercilikte kamera üstü ışığı yakıp kişinin yüzüne doğru doğrultmak anlaşılmamalıdır.İyi bir görüntü düzenlemesi için mobilya,arka dekor,arka plan vb.nin yanında aydınlatmaya da özen gösterilmelidir.

Göze hoş gelen görüntüler ışığın düzgün olarak dağıldığı ve derinlik hissi veren ,çok koyu keskin gölgelerin olmadığı görüntülerdir.Unutmayalım ki;gölgelerin sert yada yumuşak olması ışığın kalitesini belirler.Televizyon aydınlatmasında kullanılan “temel aydınlatma yöntemi” üç ayrı ışık kaynağının bir araya getirilmesinden oluşur:

Anahtar Işık (Key Light): Aydınlatmanın temelini oluşturur ve aydınlatmanın olmazsa olmaz bir öğesidir.Özel bir aydınlatma için kullanılamaz.Temel amaç nesneyi görünür kılmaktır. Anahtar ışık,güneşin tabiattaki işlevinin karşılığı olarak ele alınmalıdır.

Anahtar ışığın yeri belirlendikten sonra diğer ışık kaynaklarının yerleri buna göre belirlenir.Aydınlatmanın şiddeti nesneye uzaklığa göre değişir.Eğer anahtar ışık çok yoğunsa gözler siyah çukurlara dönüşebilir.Göz altındaki torbalar belirginleşebilir.Anahtar ışık ,ana aydınlatma kaynağı olarak en kuvvetli olanıdır.İki yada daha fazla anahtar ışık kullanılmaz.Kullanılırsa ,tüm görünümü bozan çift gölge oluşumları meydana gelir.Birden fazla gölge ise tabiata aykırı bir durumdur.Çünkü güneş tek olduğu için gölge de tektir.Anahtar ışık çok yana konumlandırılacak olursa ,insanların yüzlerinin bir tarafı tamamen karanlıkta kalır.

Dolgu Işığı(Fill Light):Anahtar ışığın neden olduğu sert gölgeleri yumuşatmak ve göz bölgelerinin aydınlatılması için kullanılır.Dolgu ışığı yumuşak ışık olmalıdır ki,kendisi yeni gölgelere yol açmasın.Ahahtar ışığın tersine 90°lik bir açı yapacak şekilde ve aydınlatılacak nesneye daha yakın yerleştirilir.

Arka Işık(Back Light) ve ya Tepe Işık:Nesnenin hemen ardına gizlenir ve arkadan aydınlatmayla nesnenin kenarlarını aydınlatır.Işık aracılığı ile nesnenin dış sınırlarını çizer.Özellikle fon önünde yapılan aydınlatmalarda nesnenin fondan ayrılmasını sağlar.Arka ışık da,anahtar ışık gibi sert ışık kaynağıdır.

Fon Işığı(Background Light):Fon ışığı konunun arkasına gelen bölgeyi aydınlatır.Fon ışığı anahtar ışığın geldiği yönden aydınlatılmalıdır.Görüntüde derinlik etkisinin sağlanması için önemli bir etken olan arka planın seçikliği, iyi bir fon aydınlatması ile elde edilir.

İki Kişinin Aydınlatılması

Özellikle haber röportaj çekimlerine gittiğimizde bu uygulama çok işimize yarar.Her iki konuşmacı için karmaşık ışık düzenleri kurmak yerine üç parça ışık kaynağı ile çok rahat çekim yapabiliriz.Bir ışık kaynağını A konuşmacısı için backlight,B konuşmacısı içinse anahtar ışık görevi görecek şekilde ayarlayabiliriz.

Işıktan istenenler:

• Nesnenin hatlarının belirlenmesi,
• Anahtar ışığın verdiği sert gölgelerin ve kontrastlığın yumuşatılması,
• Konunun arka fondan ayrılması

Aydınlatma Araçları

Güneş ışığının yetersiz olduğu durumlarda yapay aydınlatma araçları kullanılır.Yapay aydınlatma kaynağı denilince aklan gelen genelde tungsten denilen spot ışıklardır.Tungsten lambaların kullanımı oldukça yaygındır.Uzun ömürlüdür ve ucuzdurlar.Temel aydınlatma düzeneği içindeki anahtar ışık ve tepe ışıklarında bu tür spotların kullanılması gerekir.Tungsten lambalar sert ışık kaynaklarıdır.Spotun arkasındaki ayar konumunu değiştirerek veya ön taraftaki kepenkleri kullanarak veya önüne beyaz aydınger takılarak ışık yoğunluğu ayarlanabilir.Ama ışık denetleme sınırları azdır.Standart olarak 3200°K renk ısısına sahiptir.Dış mekanlarda kullanıldığında (5600°K) day light filtre ile kullanılması gerekir.

Bu lambaların değiştirilmesi sırasında elle tutulması gerekir.Eldeki terde oluşan asit,ampulun camını kırılgan hale getirebilir.Ampulun dışındaki naylondan ve elle fazla sıkılmadan değiştirilmesi gerekir.Ömürleri ortalama 1000 saat civarındadır.Tungsten lambalarla stüdyo tipi özel elektrik tesisatının olmadığı yerlerde(apartman dairesi vb) çalışılırken ,elektrik donanımındaki sigortaların özelliğini bilmekte fayda vardır.Tungsten lambalar yüksek akım çektiklerinden bu sigortaların atmasına ve kısa devre olup yangın gibi istenmeyen durumların çıkmasına sebeb olabilir.

Bir diger kullanılan lambalar da floresant lambalardır.Lambanın iç yüzeyi floresant madde ile kaplanmıştır.Floresant cisimler morötesi(ultra-viole) ışınları kırmızı ışık haline çevirirler ve lambanın ışığını beyaz yaparlar.Renk ısısı 4000-5000 °K civarındadır.Mavi-Yeşil rengin hakim olması nedeniyle sıcak renkleri iyi yansıtmazlar ve soğuk bir etki verirler.Ayrıca bunlara soğuk ışık kaynakları da denirÇünkü ışığın yayılması için bir telin ve ya bir gazın ısınması gerekmiyor.Az enerji harcarlar.Lamba ömürleri uzundur(ortalama 10.000 saat).Floresant lamba ile çalışılırken kırpışma etkisine dikkat edilmelidir.Işıklandırma efektleri doğaldır ve çapraz gölgelere meydan vermezler ve aydınlatılan insanlar ısıdan rahatsız olmazlar.